Laatste Update: 1 June 2007

De Fedora Basis FAQ

Terug naar de Officieuze Fedora FAQ

Samenvatting

Deze pagina behandelt de basis van het gebruik van Linux, en een aantal basis punten van het gebruik van Fedora in het bijzonder. Het is nuttig om deze dingen te weten voordat je de Officieuze FAQ leest.

Inhoudsopgave

Een aantal Linux basis vaardigheden

  1. Wat is een terminal? Hoe "kan ik een terminal openen"?
  2. Wat is root? Hoe "kan ik root worden"?
  3. Ik heb een programma geinstalleerd, hoe start ik het?(Herzien 1 juni 2007)
  4. Wat is een runlevel?
  5. Hoe start ik in een tekst mode (geen grafische omgeving)?
  6. Hoe kan ik tijdens het starten van de computer een programma laten uitvoeren?
  7. Hoe verander ik mijn root wachtwoord?

Enkele Fedora basis vaardigheden

  1. Wat is een "service"? Hoe beheer ik services in Fedora?
  2. Wat is de rescue-mode en hoe start ik het op?

De Basis FAQ

Een aantal Linux basis vaardigheden

  1. Q: Wat is een terminal? How kan ik "een terminal openen"? (Herzien 17 december 2006)
    A: Een "terminal" is een programma waarmee je kunt communiceren met de computer door commando's in te typen. Dat klinkt misschien vreemd, maar het is best leuk en eenvoudig als je eraan gewend bent. Je kunt Fedora gebruiken als een totaal grafisch systeem, maar je kunt ook alles met de terminal doen. Ik houd van beide, het is afhankelijk van wat ik wil gaan doen.

    Je kunt een terminal openen in je grafische omgeving, maar je kunt ook omschakelen naar een scherm met enkel een terminal.

    Om een terminal te openen in een grafische omgeving:

    1. Open je menu. Dat kan door te klikken op de "Toepassingen".
    2. Ga naar Systeemgereedschap, klik op Terminalvenster.

    Om je complete scherm naar een terminal om te schakelen druk je op Ctrl-Alt-F2. Je kunt daarna kiezen tussen vijf verschillende terminals d.m.v. de toetsencombinatie Alt-F2 tot Alt-F6. Als je op Alt-F1 drukt kom je terug in je grafische omgeving (of op Alt-F7 in oudere versies van Fedora).

  2. Q: Wat is root? Hoe kan ik "root worden"?
    A: "root" is de naam van de gebruiker die alles op de computer kan beheren. We noemen deze gebruiker ook wel "super user" of "administrator".

    Om root te worden moet je een terminal openen. Daarna moet je typen:

    su -

    Merk op dat het "-" teken heel belangrijk is -- het zorgt ervoor dat je alle commando's van je Linux installatie kunt gebruiken.

    Nu moet je het root wachtwoord intypen. Je hebt dat wachtwoord gekozen bij de installatie van Fedora.

    Als je de Ctrl-Alt-F2 manier gebruikt om in een compleet-scherm terminal te komen moet je als gebruikersnaam "root" opgeven by "Login:", en dan je root wachtwoord invullen.

  3. Q: Ik heb een programma geinstalleerd, hoe start ik het? (Herzien 1 juni 2007)
    A: Om te beginnen kijk je eens rond in het "Toepassingen" menu in de taakbalk. De meeste nieuwe programma's zullen zichzelf aan het menu toevoegen.

    Als je het programma niet in het menu kunt vinden kan je de Terminal, in het menu bij "Systeemgereedschap" gebruiken. Je kunt de meeste programma's starten door gewoon hun naam te typen. Bijvoorbeeld, om de webbrowser, Firefox, te starten kun je gewoon een terminal openen en het volgende typen:

    firefox

    Je kunt ook een deel van het commando intypen en dan op Tab duwen. Dus je kan typen:

    fir[Tab]

    En dit zal voor jouw firefox invullen. Als er meer dan een commando is dat met fir begint, zul je een bliep horen. Druk opnieuw op Tab en je zult een lijst zien van alle programma's op je computer die met deze letters beginnen.

    Als je echt niet kan uitvinden wat de naam van het commando is, maar je weet de naam van het pakket waarin het programma zat, probeer dan dit om een lijst van de programma's van dat pakket te vinden:

    rpm -ql pakketnaam | grep bin

  4. Q: Wat is een runlevel?
    A: En runlevel is een getal waarme aangegeven wordt in welke "mode" je computer moet starten. Bijvoorbeld runlevel 5 is de grafische mode, en runlevel 3 is de tekst mode. Runlevel 1 is de "single-user" mode, vaak gebruikt om problemen op te lossen.

    Er zij drie manieren om je runlevel te veranderen:

    • Als Fedora al opgestart is:
      1. Open een terminal.
      2. Wordt root:

        su -

      3. Type:

        init nummer

        waarbij nummer het runlevel dat je wit starten.

      Je zult dan omgeschakeld worden naar het nieuwe runlevel.

    • Tijdens het starten van de computer:
      1. Als je de computer opstart moet je op de Shift toests drukken om het GRUB scherm te laten verschijnen (waar je je besturingssysteem moet kiezen). Selecteer de Fedora versie die je wilt starten en druk dan op de a toets in plaats van op Enter.
      2. Je zult dan ongeveer zo'n regel zien:

        kernel /vmlinuz-2.6.9-1.667 ro root=LABEL=/ acpi=on rhgb quiet

        Voeg het nummer van je runlevel toe aan het einde van de regel en druk op Enter. Bijvoorbeeld als je in de tekst mode wilt starten zal de regel er ongeveer zo uitzien:

        kernel /vmlinuz-2.6.9-1.667 ro root=LABEL=/ acpi=on rhgb quiet 3

      Je zult dan alleen deze keer in het nieuwe runlevel opstarten.

    • Voor altijd een standaard runlevel instellen:
      1. Open een terminal.
      2. Wordt root:

        su -

      3. Open het bestand /etc/inittab in je favoriete tekstverwerker:

        gedit /etc/inittab

      4. Zoek de regel:

        id:nummer:initdefault:

        waar nummer je huidige standaard runlevel is (waarschijnlijk 5).

      5. Verander het nummer in het midden van de regel in het nummer van de nieuwe, standaard te starten, runlevel. Bijvoorbeeld, als je standaard in de tekst mode wil starten moet je de regel veranderen in:

        id:3:initdefault:

      Vanaf nu zal je computer altijd in dat runlevel opstarten.

    (Met dank aan Ilja Kogan voor de inspiratie om deze vraag te schrijven en voor wat originele tekst.)f

  5. Q: Hoe start ik in een tekst mode (geen grafische omgeving)?
    A: De tekst mode is runlevel 3. Als je in de tekst mode wilt starten, volg dan de instructies op in de runlevel vraag hierboven, en verander je runlevel in 3.
  6. Q:Hoe kan ik tijdens het starten van de computer een programma laten uitvoeren?
    A: Je hebt twee mogelijkheden, je kunt een programma laten starten voordat je hebt ingelogd, of meteen nadat je bent ingelogd.

    Om een commando meteen na het opstarten, voor het inloggen te starten moet je het commando toevoegen aan het /etc/rc.local bestand:

    1. Open een terminal.
    2. Wordt root:

      su -

    3. Open het bestand in je favoriete teksteditor:

      gedit /etc/rc.local

    4. Voeg het commando dat je wilt starten toe aan het eind van het bestand, op een eigen regel.

    Als je een programma wilt starten meteen na het inloggen:

    1. Log in.
    2. Wacht tot alles gestart is, en start dan alleen het programma dat je vanaf nu automatisch wilt laten opstarten bij het inloggen.
    3. Klik dan op "Afmelden" in je menu, en klik "Huidige instellingen opslaan" aan.

    Vanaf nu zal het programma vanzelf gestart worden als je met dezelfde gebruiker weer inlogt. Als je het programma wilt laten stoppen met automatich opstarten, dan:

    1. Log in.
    2. Sluit het programma dat je niet meer wilt starten af.
    3. Klik op "Afmelden" in je menu, en klik "Huidige instellingen opslaan" aan.

    Het "Huidige instellingen opslaan" vakje zorgt ervoor dat je desktop standaard precies zo hersteld wordt als het vlak voor het uitloggen was.

    (Met dank aan Ilja Kogan voor de vraag en originele tekst.)

  7. Q: Hoe verander ik mijn root wachtwoord?
    A: Ben je je root wachtwoord vergeten? Geen nood! Je kunt het veranderen. Om je wachtwoord te veranderen moet je in de zogenaamde "single-user mode" starten. Je kunt dit niet op afstand doen, maar je moet je bij de computer bevinden:
    1. Gebruik de instructies in de runlevel vraag (bij de "Tijdens het starten van de computer" sectie), om te starten in runlevel 1.
    2. Je kunt het root wachtwoord opnieuw instellen door het volgende te typen:

      passwd

      Druk op Enter, en vul dan je nieuwe wachtwoord in.

    3. Herstart je computer, en je kunt met je nieuwe root wachtwoord inloggen.

    (Met dank aan Mark Senn voor het suggereren van de vraag en het verstrekken van originele tekst.)

Enkele Fedora basis vaardigheden

  1. Q: Wat is een "service"? Hoe beheer ik services in Fedora?
    A: Een "service" is een programma dat automatisch start als je je computer aanzet, en dat op de achtergrond draait. Bijvoorbeeld de "network" service maakt de verbinding naar het Internet tijdens het opstarten van de computer, en zorgt ervoor dat de verbinding blijft bestaan.

    Er zijn twee manieren om de services in Fedora te beheren, een door middel van een grafisch programma, en een ander door de commando regel te gebruiken. Als je niet in een grafische omgeving bent kun je de commando regel methode gebruiken.

    Met gebruik van het grafische programma dat gevonden kan worden in het menu onder Systeem - > Beheer - > Voorzieningen:

    • Controleer of een service draait: Selecteer de service in de lijst, je kunt dat de status zien.
    • Start een service: Selecteer de service in de lijst en klik op samp>Aanzetten.
    • Stop een service: Selecteer de service in de lijst en klik op samp>Uitzetten.
    • Laat een service automatisch starten bij de systeem start: Selecteer de service in de lijst en vink het vakje ernaast aan.
    • Stop een service automatisch bij de systeem start: Selecteer de service in de lijst en vink het vakje ernaast uit.

    Met behulp van de commando regel (vervang servicenaam met de naam van de service die je wilt bewerken):

    je moet root zijn om dit te kunnen doen.

    • Controleer of een service draait:

      service servicenaam status

    • Start een service:

      service servicenaam start

    • Stop een service:

      service servicenaam stop

    • Een service automatisch starten tijdens de systeemstart:
      1. Open het ntsysv programma:

        ntsysv

      2. Zoek in de lijst naar de gewenste service en druk op de spatiebalk om het te activeren. De services die gemarkeerd zijn met * starten vanzelf tijdens de systeemstart.
    • Een service niet meer automatisch starten tijdens de systeemstart:
      1. Open het ntsysv programma:

        ntsysv

      2. Zoek in de lijst naar de gewenste service en druk op de spatiebalk om het te de-activeren. De services die gemarkeerd zijn met * starten vanzelf tijdens de systeemstart.

    (Met dank aan Sindre voor de orginele tekst voor deze vraag!)

  2. Q: Wat is de rescue-mode en start ik het op?
    A: De rescue-mode biedt de mogeliijkheid om een kleine Fedora omgeving geheel op te starten can een CD of een USB drive in plaats van de harde schijf. Zoals de naam al zegt kan je met de rescue-mode iets redden of herstellen. In de rescue-mode kun je partities aankoppeln en bestanden bewerken, bijvoorbeeld configuratiebestanden om problemen op te lossen als je normale Fedora installatie niet meer op wil starten.

    Om de rescue mode op te starten, moet een van de volgende methodes gebruiken om het systeem te starten:

    1. Start het systeem van een installatie CD-ROM, of een boot image op een USB disk.
    2. Start het systeem op van de Fedora CD-ROM #1.

    Als je meet een van deze manieren gestart hebt moet je het volgende commando ingeven op de boot prompt:

    linux rescue

Deze FAQ wordt onderhouden door Max Kanat-Alexander. Dat is max [at] fedorafaq *dot* org of "mkanat" in het #fedora IRC kanaal.

Je kunt helpen om deze FAQ up to date te houden! Als je een onderwerp weet dat we niet behandelen, fouten vindt in de antwoorden die we hier geven of een andere suggestie hebt, neem dan contact met ons op en we zullen er naar kijken.

De Nederlandse vertaling is gemaakt door Geert Warrink, geert.warrink [at] onsnet *dot* nu. Als je opmerkingen hebt over de vertaling laat het me dan weten!